Game Over

Hakan Tarakci wins the contest.

Joking aside, I am really wondering if anyone else has noticed, and whether the "author" or Finansonline will issue an apology. Will keep you posted...

A couple of addenda to the previous post

First, I have been told that you need to register to Finansonline to view the Erdal Saglam article. I was going to copy and paste the text, but that would have been kind of satirical, and besides, Finansonline web site does not allow copy and paste. But what I can do is show you a picture of part of the article:

This way, I am hoping to keep those of you too lazy to go through the 5-minute  Finansonline registration a chance in the competition and also wet your appetites- the rest of the article is just as bad:)

And in case you are wondering, I did ask for permission from Fortis to use their article in my blog:):), although I did not mention why I asked, as I did not want to drag anyone into my silly games...

The P.... word

I invite you to play a little game, if you speak Turkish: Please have a look at today's Finansonline article by Erdal Saglam, which I post directly below for your convenience as well:

https://www.finansonline.com/articles/esaglam/100811.asp

Now, please have a look at the excerpt from the monthly Fortis note, Glokal Ekonomist below, which was published last week. Then, like the old detergent ad, tell me what the difference is- the answer is the same as in the ad:)

By the way, if you are busy and have no time for my silly games, you could as well open two browser windows side by side and skim both texts... But you have to find the right parts to compare, I didn't want to make the game way too easy, although it is quite easy...

The first person who emails me what the p... word in the title is or writes in the comments section of the blog will win a CD of all the chants the eziks have stolen from Besiktas...

Anyway, here we go:

AB kaynaklı yavaşlamanın, bizim beklentimiz doğrultusunda, Dünya’da ve Türkiye’de ikinci bir dip oluşmasına yol açmayacağı, son dönemde gelen verilerle desteklendi. Bu durum ilk bakışta rahatlatıcı gibi dursa da, yine yeni gelen verilerden, toparlanmanın çok yavaş ilerleyeceği ve kriz öncesi üretim seviyelerine ulaşmanın oldukça uzun zaman alacağı kesinlik kazanmaya başladı. Yani en olumsuz ve en olumlu taraftaki beklentilerin destek kaybetmesi ile “ortanın biraz olumsuzu” diyebileceğimiz oldukça yavaş toparlanmayı içeren bir senaryo geçerlik kazanmış gözüküyor. Öncü göstergeler doğru ise, zayıf verilerle bir süre daha yaşamaya alışmamız gerekecek.


Yurtdışına baktığımızda, Global PMI üretim endeksinin Temmuz ayında, Şubat ayından beri en düşük seviyesi olan 54.6’ya gerilediği görülmektedir. Bu da üretimin bu senenin ikinci çeyreğinde zirve yaptıktan sonra yavaşlama eğilimine gireceğini düşündürmektedir. Ancak endeksin kritik 50 seviyesinin üzerinde bulunması, büyümenin halen devam ettiğini düşündürmekte ve ekonomilerin ikinci bir dip yapacağı yönündeki kötümser beklentileri yalanlamaktadır. Ancak durum bu kadar kötü olmasa da, kriz öncesi üretim seviyelerine ulaşmanın özellikle gelişmiş ülkeler için oldukça uzun zaman alacağı da gittikçe daha belirgin hale gelmektedir. Örneğin, ABD’de son açıklanan tarım dışı istihdam Temmuz ayında 131 bin kişi azalırken, bu rakam, beklenen 65 bin kişilik düşüşten çok daha olumsuzdu. Özel sektör istihdamındaki artış da 71 bin ile beklenen 90 bin yükselişin altında kaldı. İstihdam piyasasındaki bu zayıflık, ekonomilerin toparlanma hızını belirgin olarak düşürecek gibi durmaktadır. Bu görünüm altında çoğu merkez bankasının da parasal sıkılaştırmaya, bırakın bu seneyi, gelecek sene bile ancak yılın sonlarına doğru başlayabileceği tahmin edilmektedir. Piyasada geçen vadeli işlemlere göre FED ve ECB’nin bu sene faizleri sabit tuttuktan sonra 2011’in son çeyreğine doğru 50 baz puan civarında bir faiz artırımına gitmesi beklenmektedir.


Türkiye’deki ekonomik aktivite, gelişmiş ülkelerden daha iyi de olsa, ana eğilimler açısından paralel bir seyir gözlenmektedir. Yılın ilk 5 ayında gözlenen ve özellikle son aylarda hızlanan mevsimsel düzeltilmiş sanayi üretim endeksindeki artış eğiliminden sonra, Haziran ayında % 2.1’lik bir düşüş yaşanmıştır. PMI’daki ve Tüketici Güven Endeksi’ndeki düşüşün sınırlı bir kısmı Temmuz ayında geri alınırken, bu durum da AB kaynaklı yavaşlamanın sonuna gelmiş olabileceğimizi düşündürmektedir. Yani sanayi üretiminde Haziran ayındaki sert düşüşün sonraki ayları da etkileyecek bir eğilime dönüşmesini beklemesek de, toparlanmanın hızı konusunda çok iyimser olamıyoruz. Bu verilerin yanında, bu görüşümüzün oluşmasında kredi eğilimlerine yönelik yeni yayınlanan beklentiler de etkili olmaktadır.


Bilindiği gibi, Türkiye’de ekonomik aktivitenin Dünya geneline göre biraz daha iyi bir performans göstermesinde, düşen kredi faiz oranları ile sağlanan iç talep artışı etkili olmuştur. Özellikle kredi büyüme hızının, oldukça çarpıcı boyutlara ulaştığını söylemek mümkündür. Sabit kurlarla hesapladığımız ve tüketici finansman şirketlerinin de dahil olduğu toplam kredi hacmi göstergemizdeki haftalık değişimler, kredi artış ivmesinin kriz öncesi boyutlara ulaştığını teyit etmektedir. Kriz öncesinde, 2006-2007 yıllarında % 0.6 olan haftalık kredi artış hızı, 2008-2009’da % 0.3’e gerilemiştir. 2010’un ilk 7 ayında ise bu oran % 0.6’ya, hatta son haftalarda % 0.9 civarına yükselmiştir. Bu göstergedeki yıllık artış oranı ise % 33 ile kriz öncesi seviyelere şimdiden ulaşmıştır. Bu görünüme gevşek para politikasının, yani düşen faiz oranlarının büyük etkisi olmuştur. 2006 yılındaki kredi patlaması döneminde bile konut faiz oranları en düşük % 13.9’u görmüştü. Son dönemde ise, Merkez Bankası’nın faizleri bir süre daha düşük tutacağı yönündeki ifadeleri ve faiz artırımlarına normal şartlarda 2011 yılı ortalarında başlayacağı beklentileri ile yeni kullandırılan konut kredilerinde ortalama faiz oranları yıllık bileşik olarak % 11.0’e (aylık % 0.87) kadar gerilemiştir. Ortalama faiz oranları taşıt kredilerinde % 11.4 (aylık % 0.90), ihtiyaç kredilerinde % 13.9 (aylık % 1.09), ticari kredilerde de % 9.0 (% 0.72) ile yine tarihi düşük seviyelerdedir.


Ancak Merkez Bankası kredilerdeki bu artışın enflasyonist baskı yaratmasından endişelidir. Yine de, son Enflasyon Raporu’nda da belirttiği gibi, dış talep zayıf seyrettiği sürece Banka bu duruma faiz artırarak tepki vermekte acele etmeyecektir. Bunun yerine, halihazırda döviz munzam karşılıklarını artırarak ve haftalık repo ihalelerine başlayarak uygulamakta olduğu çıkış stratejisine devam edecektir. Burada da, krediler açısından en can alıcı ve büyüme hızını kesebilecek tedbirler henüz hayata geçmemiştir. Banka yıl sonuna kadar, şu anda 19 mlr TL civarında seyreden repo fonlamasını azaltarak TL likiditesinin eskisi kadar bol olmamasını sağlayacak, TL ve döviz munzam karşılıkları artıracak ve teknik faiz indirimine giderek ON faizlerle haftalık faizleri eşleyecektir. Bunların kademeli olarak uygulamaya geçmesini bekliyoruz. Özellikle TL’ye yönelik uygulamalar, faiz artırımlarına yönelik beklentiler değişmese de, kredi faizlerinin bir miktarı yukarı gitmesine yol açabilir. Bu da kredi büyümesi üzerinde olumsuz etki gösterebilir.


Krediler konusunda bir başka önemli gösterge de, Banka Kredileri Eğilim Anketi’dir. Burada, banka yöneticilerine, mevcut durumdaki görünüm ve önümüzdeki dönemde krediler konusunda nasıl bir tavır alacakları sorulmaktadır. İlk çeyreğe ilişkin önceki ankette bankacılar, hem tüketici hem de ticari kredilerde, sonraki dönemde kredi standartlarının belirgin olarak gevşetileceğini söylerken, ikinci çeyreğe ilişkin son ankette daha temkinli bir tavır dikkati çekmektedir. İşletmelere verilen kredi standartlarının son 3 ayda sıkılaştığı, önümüzdeki dönemde ise değişmeyeceği söylenmektedir. Tüketici kredilerinde ise konut ve taşıt kredi standartlarının son 3 ayda hafif gevşetildiği, önümüzdeki dönemde de benzer eğilimin devam edeceği söylenmektedir. Yani Merkez Bankası’nın çıkış stratejisinin yanında, global belirsizlikler de önümüzdeki dönemde kredi büyümesini yavaşlatacak gibi durmaktadır.


Sonuç olarak, geçmiş döneme yönelik verilerin gösterdiği eğilim ve tüketici, reel sektör, bankacılık sektörlerinden gelen beklenti anketleri bir süre daha zayıf ekonomik verilerle yaşamaya alışmamız gerektiğini söylemektedir. Bu durum doğal olarak enflasyon konusunda rahat olmamızı ve faiz artırım beklentilerinin en erken 2011 yılının ikinci yarısına atılmasını getirmektedir. Biz de bu doğrultuda, faiz artırımlarının 2011 yılının mayıs ayında başlaması ve 25 baz puanlık yavaş adımlarla ilerleyerek yılın tamamında 200 baz puan olması yönündeki tahminimizi koruyoruz.


Bir Ay Böyle Geçti...


* Global PMI endeksi Şubat ayından beri en düşük... Temmuz ayında Global PMI üretim endeksi gerilemeye devam ederek, önceki ayki 57.4’ten, 54.6’ya geldi. Endeksin bulunduğu seviye, halen ekonomik toparlanmanın devam ettiğine işaret etse de Şubat ayından beri en düşük değerine gerilemesi, bir miktar ivme kaybı olduğunu düşündürüyor. Hizmet sektörü endeksi Temmuz ayında 0.6 puanlık düşüşle 54.3 olurken, imalat sanayi üretim endeksi 1.4 puan gerileyerek 55.5 oldu. İmalat sanayi PMI endeksinin gelişmiş ülke ayrımına baktığımızda da, ticaret ilişkileri açısından Türkiye için daha önemli olan Euro Bölgesi endeksinin 1.1 puanlık artışla 56.7’ye yükselmesi olumlu bir gelişmedir. Diğer taraftan ABD endeksi 0.7 puan gerileyerek 55.5, Japonya endeksi ise 1.1 puan düşerek 52.8 değerini almıştır.
* Tüketici ve üretici güveni... CNBC-e’nin yayınladığı Tüketici Güven Endeksi Temmuz ayında aylık bazda % 6.5 yükseldi. Gelecek döneme ilişkin beklentilerdeki iyileşmenin tüketici güvenindeki toparlanmanın asıl sebebi olduğu görülüyor. Diğer yandan, mevcut dönemin dayanıklı tüketim malı almak için uygunluğuna yönelik değerlendirmelerin önceki döneme göre bir miktar daha karamsar olduğu izlendi. Mevcut döneme ilişkin Tüketim Eğilim Endeksi aylık bazda % 1.5 geriledi, buna karşın Beklenti Endeksi ise % 11 oranında arttı. Bu arada, Türkiye PMI Endeksi ise Temmuz ayında da devam ettirdiği düşüş eğilimiyle 52.8’e geriledi, ancak aylık bazdaki düşüş hızı 0.4 puana indi. PMI’ın mevcut seviyesi daralma ve genişleme dönemlerini ayıran kritik 50 seviyesinin üzerindedir ve bu da ekonomide büyümenin devam ettiğine işaret etmektedir. Ayrıca, endeksin düşüş eğiliminin hız kestiği de izlenmektedir, ki bu da Euro Bölgesi’ndeki problemlere bağlı olarak yurtiçi ekonomik faaliyetlerde yaşanan yavaşlamada en kötünün önümüzdeki dönemde geride kalacağını düşündürmektedir. Yine de, ekonomide belirgin bir ivmelenme öngörmüyoruz ve toparlanmanın yavaş seyretmesini bekliyoruz.
* Dış ticaret açığındaki artış yavaşlıyor... Haziran ayında dış ticaret açığı 5.6 mlr dolar ile piyasanın 5.9 mlr dolar olan beklentisinden ve bizim 6.2 mlr dolar seviyesindeki tahminimizden daha iyi geldi. İhracatın 9.6 mlr dolar ile öngörülenin üzerine çıkması ve ithalatın 15.2 mlr dolar ile tahmin edilenin altında kalması, bu sonuçta rol oynadı. Yine de, dış ticaret açığı geçen yılın aynı dönemine göre 1.5 mr dolar arttı, ancak bu değişim geçtiğimiz 5 aydaki ortalama 2.4 mlr dolar olan yükselişten daha sınırlıydı. Bu gelişmenin iki sebebi bulunuyor: İlk olarak, artık daha güçlü baz dönemleri ile yıllık karşılaştırmalar yapılmakta ve bu da yıllık değerlendirmelerde daha düşük artışlara yol açmaktadır. İkinci olarak da Euro Bölgesi’ndeki sorunların yurtiçi ekonomik aktivite üzerindeki etkisini göstermeye başlaması ile ithalat yavaşlamaktadır. 12 aylık birikimli dış ticaret açığı ise 51.2 mlr dolardan 52.6 mlr dolara yükselirken, Ekim 2009’da dönemsel en düşük seviye olan 36.5 mlr doların da belirgin olarak üzerine yükselmiştir. 2010’un tamamında ihracatın 103.3 mlr dolara, ithalatın 167.6 mlr dolara ulaşmasını ve dış ticaret açığının da 64.3 mlr dolara çıkmasını bekliyoruz (piyasa beklentisi: 59.1 mlr dolar).
* Cari açık artmaya devam ediyor... Cari denge Mayıs ayında 3.0 mlr dolar açık vererek, piyasa beklentisine paralel, ancak bizim 3.2 mlr dolar açık seviyesindeki tahminimizin hafif altında gerçekleşti. Bu arada, 12 aylık cari açık 24.8 mlr dolardan 26.2 mlr dolara yükseldi. Geçen yılın aynı ayında, ekonomik görünümün oldukça zayıf koşullarda olması ve bu doğrultuda kriz ortamında açığın sınırlı kalmış olması, cari açığın yıllık bazda yükselmesinin en önemli sebebi oldu. İlk beş ayda 17.4 mlr dolara ulaşan cari açığın artmaya devam ederek yıl sonunda 37.1 mlr dolara (GSYH’nin % 5.2’si) ulaşmasını bekliyoruz. Bu da piyasanın son dönemde artış eğiliminde olan ve son ankete göre 33.1 mlr dolar seviyesinde bulunan beklentisinin üzerindedir.
* Dış borçlanmada teknik düşüş, döviz rezervlerinde artış... Finansman tarafına bakıldığında, genel görünüm hala sıkıntılı olsa da, bazı alanlarda iyileşmeler göze çarpmaktadır 12 aylık birikimli olarak bakıldığında, Nisan itibariyle, firmalar uzun vadeli kredilerinde 10.9 mlr dolar net borç ödeyicisi pozisyonundaydılar. Ancak bu, bir ölçüde, Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu’ndaki yeni düzenleme ile şirketlerin yurtiçi bankalardan döviz borçlanmasının kolaylaştırılmış olmasından kaynaklanıyordu. (Ödemeler dengesi istatistiklerinde yabancı borç olarak nitelendirilen ve yerel bankaların yurt dışı iştiraklerinden elde edilen borçlar, lokal bankalara transfer edilmiştir. Böylece dış borçlanmada düşüş yaşanmıştır. ) Mayıs ayında ise firmaların uzun vadeli net kredi kullanımı 0.1 mlr dolarlık bir girişe işaret etmiştir ki, bu da ya yukarıda bahsedilen etkinin sona ermesinden ya da şirketlerin dış borçlanma imkanlarında bir iyileşme olmasından kaynaklanmaktadır. Bankaların kısa vadeli borçlanmaları kanalıyla da 1.3 mlr dolarlık yabancı sermaye girişi olduğu izlenmektedir. Bankalardaki mevduatın artması ise 0.8 mlr dolar kaynak sağlamıştır. Mayıs ayında doğrudan sermaye girişi olmazken, porföy yatırımları kanalıyla da 0.3 mlr dolar gibi oldukça sınırlı bir net giriş olmuştur. Bu arada, Mayıs ayında net hata ve noksan kalemi, kaynağı bilinmeyen sermaye girişlerinin 1.6 mlr dolar gibi yüksek bir düzeyde olduğuna işaret ederken, burada 12 aylık birikimli olarak 0.7 mlr dolarlık çok sınırlı bir giriş olmuştur. Büyük ölçüde, banka mevduatlarındaki artış ve kısa vadeli kredi kullanımına bağlı olarak Merkez Bankası’nın döviz rezervi ise Mayıs ayında 1.8 mlr dolar artmıştır.
* Sanayide toparlanma zayıf devam ediyor... Sanayi üretim endeksinin Haziran ayında yıllık bazda kaydettiği % 10.2 artış, piyasanın % 10.1 seviyesindeki beklentisiyle ve bizim % 10.0 olan tahminimizle uyumluydu. Mevsimsel düzeltilmiş verilere bakıldığında, Haziran ayında aylık bazda % 2.1 gibi sert bir düşüş vardı ve bu da Mayıs ayında kaydedilen % 1.7’lik belirgin yükselişin (daha önceden % 1.9 olarak açıklanmıştı) fazlasıyla geri verildiği anlamına geliyordu. Mevsimsellikten arındırılmış sanayi üretim endeksi Mart 2008’deki önceki zirve noktasına kıyasla hala % 5.9 aşağıdadır. Bu da, üretim açığının yüksek kalmaya devam ettiğine ve dolayısıyla enflasyonun bir süre daha ılımlı seviyelerde kalacağına işaret etmektedir. Önceki ay sanayi üretiminin kaydettiği belirgin yükseliş hakkındaki yorumumuzda, talep koşullarının yılın ikinci yarısında zayıflamasıyla birlikte, bu üretim seviyelerinin kalıcı olacağına dair şüphelerimiz olduğunu dile getirmiştik. Haziran ayına ait bu yeni verinin bizim endişelerimizi doğrular nitelikte olduğu ve yavaş bir toparlanma senaryosuyla uyumlu olduğu görülüyor. Bu görünüm Merkez Bankası’nın faizleri bir süre daha düşük seviyelerde tutma politikasını desteklemektedir.
* AB kaynaklı yavaşlama geride mi kaldı?... Kapasite kullanım oranı Temmuz ayında, önceki aya göre 1.1 puan arttı ve % 73.1 olan piyasa beklentisinin üzerinde gerçekleşerek % 74.7 oldu. Bizim hesapladığımız mevsimsel düzeltilmiş verilere göre ise kapasite kullanım oranı gözle görülür bir şekilde 1.2 puanlık bir artış sergileyerek % 73.1’e çıkmıştır. Mevsimsel olarak düzeltilmiş kapasite kullanımın Ekim 2008’den beri en yüksek seviyeye gelmesi önemli bir iyileşme olduğuna işaret etse de, mevcut seviye üretim açığının enflasyonu baskı altında tutmaya yetecek seviyelerde kalmaya devam ettiğini düşündürmektedir.
* Bütçe performansında sınırlı bozulma... Haziran ayında merkezi yönetim bütçesi 2.1 mlr TL faiz dışı açık verdi. Böylece, geçen yılın aynı dönemine denk gelen 1.4 mlr TL’lik faiz dışı açıktan daha kötü bir performans sergilenmiş oldu. Ekonomik aktivitedeki canlanmanın desteğiyle, vergi gelirlerinde iyileşme devam etmiş ve yıllık bazda % 23 artış olmuştur. Ne var ki, faiz dışı harcamalardaki belirgin artış faiz dışı dengenin zayıflamasına yol açmıştır. Sosyal güvenlik harcamaları ve mahalli idarelere ayrılan paylardaki artış bütçe görünümündeki bozulmadan sorumlu olan temel etmenler gibi görünmektedir. Bahsi geçen iki kalem için yapılan harcama bu yılın en yüksek seviyesinde olmuştur. Bir kerelik gelirleri kapsamayan ve temel eğilimi yansıtması açısından daha önemli olan program tanımlı bütçe rakamlarını da hesapladık. Bizim tahminlerimize göre, program tanımlı merkezi yönetim bütçesi bu yıl Haziran ayında 2.3 mlr TL faiz dışı açık vererek, geçen yılın aynı dönemindeki 2.0 mlr TL açığa kıyasla daha zayıf gerçekleşmiştir. 12 aylık birikimli olarak bakıldığında, program tanımlı merkezi yönetim bütçe harcamalarının GSYH’ye oranı 0.1 puan artışla % 22.1’e çıkmıştır. Diğer yandan, gelirlerin GSYH’ye oranı da benzer bir artış göstererek % 21.6’ya yükselmiştir ve buradaki iyileşme trendi korunmuştur. Bu gelişmeler de bütçedeki bozulmanın gider tarafından kaynaklandığını göstermektedir.
* Bu arada, KİT’leri, Sosyal Güvenlik Kuruluşlarını ve bütçe dışı fonları da kapsayan konsolide kamu sektörüne ait faiz dışı denge rakamlarını da hesapladık. KİT’ler için Mart, bütçe dışı fonlar ve İşsizlik Fonu için ise Nisan verilerine ulaşabiliyoruz. Geri kalan dönem için henüz açıklanmayan verilerin de önceki yıla benzer değerlerde olacağını varsayarak yaptığımız hesaplamalara göre, 12 ay birikimli faiz dışı dengenin GSYH’ya oranı Haziran 2010 itibariyle önceki ayki % 0.1 faiz dışı fazla seviyesinden % 0.0’a gerilemiştir. Bildiğimiz gibi hükümetin konsolide kamu sektörü hedefi 2010 sonu için GSYH’nın % 0.3’ü oranında bir faiz dışı açık idi. Yılın ikinci yarısında, ekonomideki yavaşlamanın vergi gelirleri üzerinde yaratacağı olumsuz etki nedeniyle, bütçe performansı sınırlı bir bozulma gösterebilir. Eğer harcamalar da, genel seçimlere yaklaşılan bu dönemde artış gösterirse, bütçedeki zayıflama belirginleşebilir. Yine de, ekonomideki canlanmanın desteğini ve bütçe için baz döneminin kriz koşullarını yansıtan zayıf bir dönem olmasını dikkate aldığımızda, bu yılın iddiasız hedefinin tutturulmasında bir problem görmüyoruz.
* Enflasyonun ılımlı seyri Merkez Bankası’nın iyimserliğini destekliyor... Temmuz ayında TÜFE % 0.48 düşüşle, piyasanın tahmini ve bizim beklentimiz olan % 0.3 düşüşten daha olumlu geldi. Bizim öngörümüzden daha sert bir düşüş gösteren gıda fiyatları tahminimizdeki sapmanın tek sebebi oldu. Yıllık enflasyon % 8.4’ten % 7.6’ya gerilerken, biz yıl sonunda TÜFE’nin % 7.2’ye kadar düşmesini beklemeye devam ediyoruz. ÜFE ise aylık % 0.16 gerileyerek beklenen % 0.04 düşüşten daha iyi geldi. Böylece, yıllık ÜFE artışı da önceki ayki % 7.6’dan % 8.2’ye yükseldi. Çekirdek fiyat göstergelerinde de olumlu bir görünüm vardı. Merkez Bankası’nın en fazla önem verdiği çekirdek fiyat göstergesindeki ( I ), (gıda, alkollü içecekler, tütün, altın hariç) yıllık artış önceki aya göre 0.4 puanlık belirgin bir düşüşle % 4.5 olmuştur. Geçen yıl Temmuz ayında, birçok dayanıklı tüketim malındaki geçici vergi indirimlerinin geri çekilmesi yüksek baz etkisi oluşturarak, yıllık çekirdek enflasyonun düşmesinde etkili olmuştur. Hesapladığımız mevsimsel düzeltilmiş rakamlara göre çekirdek gösterge aylık bazda % 0.3 artmıştır ki bu yine oldukça düşük bir seviyedir. Bu arada, trend göstergesi olan, yıllıklandırılmış iki aylık fiyat değişimi ise % 2.2 seviyesinde kalmış ve fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı olmadığını teyit etmiştir. Ayrıca, bizim hesaplamamıza göre hizmet grubunda yıllık enflasyon 0.3 puan düşüşle % 5.5’e gerilemiştir.
* Faiz artırımları 2011 ortalarına kaldı... Ekonomik aktiviteye ilişkin gelen veriler Avrupa kaynaklı yavaşlamanın sonuna yaklaşıldığını düşündürse de, enflasyonist baskıların yakın dönemde yeniden ortaya çıkmasını beklemiyoruz. Bu veri Merkez Bankası’nın halihazırda gevşetmiş olduğu para politikası duruşuna bir değişiklik getirmemekle birlikte, Banka’nın bu duruşunu destekler niteliktedir. Biz 2011 yılının Mayıs ayında faiz artırımlarının başlamasını ve gelecek yılın tamamında 200 baz puana ulaşmasını beklemeye devam ediyoruz.

So what is the myterious p--- word?...

Car and Blogger

Your friendly neighborhood economist almost had a serious accident Sunday night due to... well... lack of standardization in cars.... My car, for some weird reason, does not have the emergency brake as a stick in between the front seats; it is tucked under the steering wheel, to the left, just next to the door. But it turns out that in my sister's car, which I am using in Istanbul right now, that's where the latch for the hood is. So I had accidentally opened the hood instead of releasing the handbrake- I did release the brake once I noticed the brake light was on, but drove on for a few miles with the hood open.

This incident has made me wonder what economists, who like to poke their noses into everything, have to say about the economics of standardization. A simple google search (I opted for regular google rather than scholar) brought out quite a few articles and books. Out of the public stuff, I decided on a 2000 paper, which I have printed for in-flight reading on my way to Marmaris tomorrow. I hope to post my takes from the paper soon.

Another car-related item of interest is the recent increase in the speed limit in divided highways. This's from Hurriyet Daily News Press Scan for June 28:

People from all corners of Turkey reacted harshly to new legislation that increased the speed limit on highways from 90 kilometers per hour to 110 kilometers per hour. Many Turkish associations on traffic demanded that President Abdullah Gul veto the legislation.

It makes sense that a higher speed limit will cause more fatal crashes, and there are studies that reach that conclusion for the U.S. But the public outcry in Turkey is not based on any evidence at all, which is, when you think about it, is very typical of my beloved country.

I am not saying the protesters are wrong; in fact, it is more likely that they are right. I just don't like the attitude of claiming without supporting. And let me propose the following scenario: Suppose that the speed limit is enforced in divided highways, but not in multi-lane intercity highways in Turkey (this is more or less the case). As a result, inter-city drivers would want to make up for the time lost on divided highways by going extra-fast on multi-lanes. Then, a higher speed limit in divided lanes could, at least theoretically, induce them to go slower on multi-lanes, and 90  rather than 120 miles/hour there could make a big difference. As a result, you'd expect fatal crashes to increase in divided highways but decrease in multi-lanes. I know this is not the most probable scenario, but empirical economics has been known to surprise from time to time.

In fact, I should convince the Daily News to do a story once the data for crashes for July become available; let's see if there is a significant change from last month or same month last year. So I will be coming back to this topic soon.

Challenging Everyday Economics: Utility

After the crisis, it became common to criticize mainstream macroeconomic theory. I would like to go further and criticize mainstream microeconomics, specifically, utility theory.

I have been inspired by my desire to explain my seemingly irrational act of paying TRY 34 (about USD 22) for a 220 milliliter bottle of genuine  Vermont maple syrup, which would not normally go for more than 4-5 bucks in New England.

My friend, being an Econ. major and ex. Econ. consultant @ NERA, tried to console me by highlighting the utility that I would get from it. But then it should be that my utility, at least in the case of maple syrup, should be a function of the time I have not been able to consume it- sort of a craving effect.

That's hardly revolutionary; in fact, I have seen quite a bit of models that adopt a similar utility structure. But it does illustrate the fragility of even the taken-for-granted micro. frameworks.

By the way, I used to pay a huge premium for raki, Efes, baklava and Turkish food when I was in the U.S., and I like to splurge myself in U.S. style steak at Dukkan and sushi from time to time in Istanbul. None of these would make sense to the basic models of undergrad. micro.

Who says there is corruption in Turkey?

Just after I left Konda last night (or rather this morning), I got stopped at a police checkpoint for a  DUI check. After I handed out my driver's license and registration, the cop told me, "Please get your money back".

I thought they guy was on drugs, until I remembered that I had put a couple of hundred dollars inside the registration a few days ago: My sister had got some stuff for me in NYC, and I decided to put the money in her registration, as I thought it'd be safe there. Well, then I went to Marmaris with my car and flew back, leaving my car behind, and when my sister postponed her return, her car became available for me during my stay in Istanbul.

I still can't decide which looked more awkward- appearing to have bribed a cop or telling this weird story in my defense, which, when you think about it, is almost as bad as my dog put it there. Anyway, luckily, the cop didn't do anything for me trying to bribe him, but he was sure that I was trying to buy my way out of the alcohol test, so he showed me the test results, knowing that I would object to being over the legal limit. Imagine his surprise when I got a perfect score (0.0), which wasn't actually surprising, given the last time I had consumed alcohol was almost a week ago:) But I should be grateful to him nevertheless: If he got the "bribe" and let me go, I would not have figured out what was going on...

As an economist, this incident brought to my mind Turkey's poor rankings in Transparency International's Corruption Perceptions Index. I know that one good apple doesn't mean that the rest of the case is not rotten (uppps, two negatives in one sentence), so maybe I should get a hold of some fake dollars and try the registration trick every time I get stopped. But then I could get arrested for counterfeiting as well as bribery...

Vicissitudes of Fate

A few hours after I had posted on my horrible PR experience, I figured out, on the way out after I had locked up the Konda office in the wee hours of the morning, that the PR company was in the same building as Konda. I am glad they are eight floors down; otherwise, they might have felt my bad vibes:)

Paying homage to one of my favorite movies, I am inclined to call this a vicissitude of fate.

PR without the P or the R

Instead of writing this post from Konda, where I am working on their monthly Barometer survey, I was supposed to be at the Middle East Economic Association's annual conference in Istanbul.

But when I inquired at the PR firm organizing the conference on press registration, I was directed to their regular registration page, a polite way of saying that I had to pay like everyone else. After making a small calculation, I figured there would be no way I would even break even this way, so I politely explained that press should be able to attend such conferences. A long silence followed, after which an academic, cced to their response to me, wrote, saying that I could follow the conference as a member of the press (thanks for the generosity), but I would have to pay for the gala dinner (as if I had asked for that)- as you'd appreciate, a fee will be charged for the gala dinner were the exact words. I was really fed up with all this, so I just gave up... 

And the funny thing is that a member of the program committee, who is also on the scientific contacts list, had emailed one of our seasoned reporters, asking if she would make it to the conference and promising exclusives if she did. Well, the treatment I received was really exclusive...

Now, you tell me: Does this behavior have anything to do with public or relations?

As loyal readers would know, one of my long-term column ideas is the quality of services. It seems that if I go like at this rate, I will soon plenty of case studies for my column.

But I should be fair; the PR firm at the Garanti Future Summit was first-rate (except the internet scandal); the guy we dealt with went out of his way to grant us interviews with both of the speakers, which formed the pillars of my Hurriyet column the following week.

In the meantime, I have decided not to attend any conferences in Turkey, a promise I am bound to break, but still...

First comments to the memoirs

I got the first comments to my memoirs.

First, right after I posted the inaugural memoir, a friend, who also happens to be a loyal reader, emailed me, advising me not to go ahead with the project. His main argument was that while the memoirs would not bring me any material benefit (I am not marketing them to the Daily News or anything), I could get into trouble with the bigwigs I am writing about. Well, he is right in principle, but as he noted in his email as well, I am having a great time doing this, and that's more than a sufficient reason by itself.

My friend is also worried that the media could notice the great stories, and then I would be the one who'd turn into a media monkey. That is a possibility, especially after I get into more interesting stuff, but I do not have to comment on anything the papers publish. Then, the most I would become would be a media chimpanzee.

I got an email from the same friend last night as a response to the second memoir: Emre'cim believe me, he was joking. Yep, I know that, but that's not the point. I was more interested in the way all the high-level SPO bureaucrats in the room just froze when he made those comments.

In a similar vein, and coming back to my friend's worries, just the fact that he's worried I'll get into trouble means that there is something terribly wrong about this country, isn't there...

Memoir: Economist or Evolutionary Biologist

According to a legendary story, Fidel Castro, having taken over the Cuban Bank, was asking his advisers whether there was an economist present. Ernesto "Che" Guevara raised his hand, and Castro put him in charge of the bank. Later, Fidel commented: "I didn't know you were an economist". "Oh", Che replied, "I thought you said a communist".

Although Fidel knew Che well enough to know that he was a doctor, so this story is probably not true, it is still significant that, according to John Lewis Gaddis in We Now Know: Rethinking Cold War History , it was not only told in the National Security Council on March 10, 1960, buy also it shows up in Andrei Gromyko's Memoirs...

I am sure you are all wondering how this will relate to me: It is very late 2005 or very early 2006 (you'll see why I am so confident on the date below). I am sitting down in my office at TEPAV, trying to finish a report, when suddenly I get a call from my boss Guven, asking me to come to his office at the CBT (he was a member of Monetary Policy Council, or MPC, at the time) right away, and that we would be heading to the State Planning Organization (SPO) for a meeting with the Econ. Minister for the projects we would like to undertake with the SPO. I am in deep trouble, as I have a 5-day beard and a Yale Crew sweatshirt on. So I grab the tie and jacket I keep in my office and head to Ulus. In Ulus, I buy a white shirt for 20 liras, get a shave and head to Guven's office, where I swap the sweatshirt for the sweatless-shirt... We then head to SPO.

Guven heads in, and I am told to wait outside. Having rushed, I had not brought in any paper and pen, so I  borrow those from the Undersecretary's secretary. I have the thick Economist Christmas issue with me, so I am thinking it'd be comfortable to take notes over that if I am not seated at the meeting table.

I am called in; as I enter Abdullatif Sener, the Minister, remarks to Guven, who was obviously recounting him my CV right before: "You introduced our young friend here as an economist, but he looks like an evolutionary biologist to me. Suddenly, the whole room is dead quiet, and I have no idea what the guy is trying to say for a few seconds, until I remember the cover of the Economist, which was facing the Minister as I entered the room:

The guy was "probably" joking, but that wasn't a good introduction to someone who is a Creationist, I guess...

Anyway, the meeting starts, Guven presents our proposed projects, and the Minister asks abruptly a specific question on one of the projects, which I alone can answer. So, Guven passes the ball to me. I talk for a while, stop to breathe, and commit one of the gravest, if not gravest, errors in Turkish bureaucracy: I address the Minister with his name, as Abdullatif Bey. This is an absolute "no no", with the proper way being "Esteemed Minister". Although I vaguely knew of the rule, I was too involved with answering his question.

In less than an hour, the room is dead quiet again, again thanks to me. The bureucrats are looking at me in disbelief. Luckily, Guven is a very skilful talker and manages to get the attention away from me.

Just to make it clear, I am neither a communist nor an evolutionary biologist, although evolution was my favorite part, along with ecology, of high school Biology...

Inaugural Memoir Post: The PM's Temper

I notified my loyal readers yesterday on my intentions to write short memoirs a la Gungor Uras. To make sure that deed does indeed follow word, I am starting up today. I am referring to this story in today's Hurriyet Daily News column as well, so that was an added incentive to get this done. Enjoy this one and the rest and please note that I operate in the style of a friendly Midwestern diner: Comments are never required, always appreciated, and I always respond to comments... Suggestions on making these memoirs more interesting would be especially appreciated, as it is a totally new writing style for me.

The eve of the 2007 election. I am at Citi as an economist in the Treasury. All the investors have one question in their minds: The result of the 2007 elections. Everyone knows AKP will get the most votes, but what everyone is wondering is the possibility of a coalition. At this time, the two small right-wing parties had decided to merge, and polls were showing that the sum would be more than the parts.

There were various polls floating around,but even with the polls, it was tough to know how many deputies each party would get because of the peculiarities of the Turkish election system. So I and my boss decided to form a simple deputy-distributing model. Making use of a paper by Zafer Yukseler (I could not find it on the web, I think it is an unpublished manuscript), I divided the country into seven provinces based on voting behavior in the past. Then, assuming that the voting behavior would be the same as the past in each province and using the average of the latest polls, I devised a simple Excel sheet that would distribute votes into deputies in each region.

The results were pointing to a coalition. This was only natural, as the new right-wing party was seen as getting 10-15% of the votes. Anyway, right after we published our report, the media got a hold of it, with the business channels headlining it as "Citi predicts coalition government". Actually, we were not predicting anything; we were merely saying that IF the polls were right, a coalition would be inevitable.

The business channels were quick to invite my boss for an interview, but he, not being fond of becoming a media monkey, politely declined, which, in retrospect, turned out to be a bad strategy, as the channels were quick to find others such as economists, political scientists, academics and the like, to discuss a report which many of them had not read.

And most of them were quite critical: One was saying that foreign economists write these reports in the 64th floor of a bank in New York without knowing anything about the country, which drew quite a laugh in the Treasury floor, where I was based. Our bond trader actually suggested that we call our reports "The 64th Floor" from now on. Joking aside, had that gentleman looked at the cover of our report, let alone read it, he would have seen that we were based on the third floor of a skyscraper in Levent rather than the 64th floor of a skyscraper in New York.

Anyway, the excitement died down in a day, I was away cruising the Greek islands (another wonderful story there) during the elections, and I had all but forgotten about all this, until Steve, Citi Istanbul's CEO, came to visit me and my boss one day: "I was in Ankara over the weekend", he said, and then added with a grin: "The PM told me to fire you"...

It turns out Steve had led Citi top brass to Ankara for a visit to the new AKP government, which had, by the way, won the elections in a landslide after the right-wing merger fell at the last minute. So they meet the PM, shake hands, and the first thing the PM says is: "You should fire your analysts". 

The Citi team is in shock, as they are not sure if the guy is serious or just joking, but RTE goes on: "Your analysts are not doing a good job. They were predicting a coalition, but we won with a landslide. So you should fire them." Obviously, the fault was with his advisers for misinforming him on the report, but it was funny he brought it up so abruptly.

The Citi team tactfully switched to another topic, and while we did not get fired, I do not know to this day how serious RTE was...